موزه نانجینگ و مجموعه فرهنگی نیوشوشان؛ گنجینه‌های پایتخت شش سلسله
مقدمه: شهری با این همه لایه تاریخی نانجینگ در طول تاریخ، پایتخت شش دودمان و چند حکومت بعدی بوده و همین، شهر را به یکی از غنی‌ترین مخازن باستان‌شناسی چین تبدیل کرده است. برای دیدن این گنجینه‌ها، دو مقصد اصلی وجود دارد: موزه نانجینگ در مرکز شهر، که یکی از سه موزه بزرگ چین است، و مجموعه فرهنگی نیوشوشان در حومه جنوبی، که کاخ زیرزمینی‌اش در دهه گذشته به یکی از پربازدیدترین نقاط عکاسی چین بدل شده. این مقاله، راهنمای هر دو به‌همراه فهرستی از موزه‌های کوچک‌تر و ارزشمند شهر است. موزه نانجینگ؛ یکی از سه موزه بزرگ چین تاریخچه و ساختمان ریشه موزه نانجینگ به سال ۱۹۳۳ می‌رسد، وقتی دولت جمهوری، «دفتر آمادگی موزه ملی مرکزی» را در همین شهر تأسیس کرد؛ بنایی که امروز هم سردر اصلی موزه است و با ستون‌ها و بام سنتی چینی، نمونه‌ای شاخص از معماری نئوکلاسیک چینی دهه ۱۹۳۰ به شمار می‌رود. ساختمان جدید موزه در دهه ۱۹۹۰ به مجموعه اضافه شد. امروز، موزه بیش از ۴۳۰ هزار قلم شیء در اختیار دارد؛ از سفال‌های نوسنگی تا اشیای درباری دوره چینگ و اسناد دوران جمهوری. شش تالار اصلی تالار تاریخ: روایت کامل تاریخ منطقه از پیشاتاریخ تا دوره چینگ. چند شیء شاخص: گلدان «مه‌پینگ» با نقاشی داستان «پیگیری هان‌سین زیر ماه روشن توسط شیائوه» که از شاهکارهای مطلق چینی قرن چهاردهم است، مجسمه‌های طلا و یشم، و لباس تدفین دوخته‌شده با نخ نقره از دوره هان. خیابان جمهوری: بخش زیرزمینی که کوچه‌ای از نانجینگ دهه ۱۹۳۰ را با دکور، فروشگاه، اداره پست، ایستگاه قطار و حتی صدای محیطی بازسازی کرده است. محبوب‌ترین نقطه عکاسی موزه است و گاه، اجرای زنده کوچک نیز در آن برگزار می‌شود. تالار هنر: نقاشی و خوشنویسی کلاسیک چینی با نمایش دوره‌ای آثار (به دلیل حساسیت کاغذ و ابریشم، آثار هر چند ماه عوض می‌شوند). تالار دیجیتال: نمایش‌های تعاملی و بازسازی دیجیتال آثار؛ برای کودکان و نوجوانان جذاب‌ترین بخش است. تالار میراث ناملموس: کارگاه‌های زنده صنایع دستی جیانگ‌سو؛ از کاغذسازی و ابریشم‌بافی تا کنده‌کاری، که صنعتگران در حضور بازدیدکننده کار می‌کنند. تالار نمایش‌های ویژه: گنجینه‌های قلمرو چین که نمایشگاه‌های موقتی بین‌المللی را میزبانی می‌کند؛ برنامه آن در سایت و حساب وی‌چت موزه اعلام می‌شود. اطلاعات بازدید ورود رایگان است، اما رزرو آنلاین با گذرنامه از طریق حساب رسمی وی‌چت موزه الزامی دارد و در آخر هفته‌ها سریع پر می‌شود. موزه دوشنبه‌ها بسته است (به‌جز تعطیلات رسمی). ساعات کاری معمولاً ۹ صبح تا ۵ عصر با آخرین ورود ساعت ۴ است. برای دیدن هر شش تالار، سه تا چهار ساعت زمان بگذارید؛ اگر کمتر وقت دارید، اولویت با تالار تاریخ و خیابان جمهوری است. دسترسی با مترو خط ۲، ایستگاه مینگ‌گوگونگ، چند دقیقه پیاده‌روی دارد و در همسایگی همان ایستگاه، بقایای دروازه کاخ دودمان مینگ نیز دیده می‌شود. مجموعه فرهنگی نیوشوشان و کاخ پیشانی بودا کوه دو قله‌ای که یک قله‌اش را معدن خورد نیوشوشان در حدود بیست کیلومتری جنوب مرکز نانجینگ قرار دارد و نامش از دو قله‌ای گرفته شده که در گذشته مثل دو شاخ گاو روبروی هم بودند. در دهه‌های اخیر، معدن سنگ‌آهن، نیمی از قله غربی را از بین برد. طرح بزرگ مجموعه فرهنگی فعلی، از همان زخم بهره گرفت: کاخ عظیم جدید، دقیقاً درون گودال معدن سابق ساخته شد تا تخریب را به معماری تبدیل کند. کاخ پیشانی بودا؛ چرا همه از آن عکس دارند؟ «فودینگ‌گونگ» یا کاخ پیشانی بودا، بین سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۵ با هزینه‌ای نزدیک به ۱٫۵ میلیارد یوان ساخته شد تا میزبان یکی از معتبرترین یادگارهای بودایی چین باشد: تکه‌ای از استخوان جمجمه (پیشانی) بودا که در قرن یازدهم در معبد چانگ‌گان کشف و بعدها به نانجینگ منتقل شده بود. معماری مجموعه، ترکیبی جسورانه از سنت و مدرنیته است: گنبد بیرونی: پوسته‌ای عظیم از قاب فولادی و شبکه‌های توری برنزی که نیمی از آن، نیم‌گنبدی مشبک و نیمه دیگرش باز است؛ در نگاه اول، مثل تاجی بر سر کوه نشسته. فضای زیرزمینی: درون کوه، چند طبقه سالن ساخته شده که قلب آن، «تالار هزار بودا» است: گنبدی داخلی با هزاران مجسمه کوچک بودا، ستون‌های منبت‌کاری طلایی و نقوش مینایی فیروزه‌ای؛ فضایی که در عکس‌های شبکه‌های اجتماعی چینی به «کاخ هزارویک شب بودایی» معروف شده است. دالان ده‌هزار بودا: مسیر چرخشی که بازدیدکننده را دور تا دور تالار اصلی می‌برد و با نقش‌برجسته‌های روایت زندگی بودا تزئین شده. پاگودای پیشانی بودا: برجی هشت‌ضلعی در ضلع دیگر مجموعه که از بالای آن، کل محوطه و کوه‌های اطراف دیده می‌شود. معبد پیشانی بودا: مجموعه معبدی سنتی در پایین دست، با تالارهای عبادت و فضای آرام. اطلاعات بازدید نیوشوشان بلیط: ورودی مجموعه در روزهای عادی حدود ۹۸ تا ۱۶۰ یوان است (بسته به فصل و تعطیلات) و گران‌ترین بلیط جاذبه‌های نانجینگ به شمار می‌رود؛ شامل رفت‌وبرگشت با شاتل داخلی تا پای کاخ می‌شود، چون فاصله ورودی تا کاخ، سربالایی است. زمان: نیم روز (چهار تا پنج ساعت) برای کاخ، پاگودا و معبد لازم است. آخر هفته‌ها، صف ورود تالار اصلی طولانی است؛ روزهای میانی هفته بروید. دسترسی: با مترو و تاکسی از مرکز شهر حدود چهل تا پنجاه دقیقه؛ خطوط اتوبوس مستقیم نیز از جنوب شهر وجود دارد. رانندگی شخصی با پارکینگ بزرگ ورودی راحت‌ترین گزینه است. آداب: محوطه، سایت مذهبی فعال است؛ پوشش مناسب و سکوت در تالارها رعایت شود. عکاسی در فضای داخلی کاخ مجاز است اما سه‌پایه و فلاش ممنوع. آرامگاه منسوب به ژنگ‌خه در همان کوه در دامنه جنوبی نیوشوشان، آرامگاهی ساده و کم‌بازدید منسوب به ژنگ‌خه، دریانورد بزرگ دودمان مینگ، قرار دارد که در مقاله جداگانه‌ای درباره او در همین وبلاگ مفصل‌تر نوشته‌ایم. ژنگ‌خه در سفر هفتمش در هند درگذشت و روایت‌ها می‌گویند پیکر یا یادگارهایش به نیوشوشان، کوه محبوب دوران خدمتش در نانجینگ، آورده شد. بازدید از آن، ده دقیقه از وقتتان را می‌گیرد و ترکیب جالبی با معماری پرزرق‌وبرق کاخ پیشانی بودا می‌سازد: دو روایت از عظمت، یکی خاموش و دیگری پرصدا. موزه‌های کوچک‌تر نانجینگ که ارزش دیدن دارند موزه شش‌دودمان: نزدیک کاخ ریاست‌جمهوری؛ موزه‌ای جمع‌وجور درباره دوره شش‌دودمان (قرن سوم تا ششم میلادی) که طراحی ساختمانش الهام‌گرفته از نقاشی‌های کوهستان و آب چینی است و حیاط مرکزی با بامبو، از آرام‌ترین فضاهای موزه‌ای شهر به شمار می‌رود. بلیط حدود ۳۰ یوان. موزه دیوار شهر: در محوطه دروازه ژونگ‌هوا؛ ماکت‌ها، آجرهای حکاکی‌شده و تاریخ ساخت دیوار را روایت می‌کند و با پیاده‌روی روی دیوار ترکیب می‌شود. موزه فولکلور نانجینگ (خانه گان‌شی): اقامتگاه تاریخی یک بازرگان دوره چینگ با حیاط‌های تو‌در‌تو و نزدیک صد اتاق؛ نمایش زندگی روزمره، صنایع دستی و تئاتر محلی. بلیط حدود ۲۰ یوان و در نزدیکی محله کنفوسیوس. موزه باستان‌شناسی دودمان مینگ در محوطه مینگ‌شیائولینگ: کوچک اما مکمل خوب بازدید مقبره. موزه‌های خصوصی مرکز خرید دِجی: در خیابان شین‌جیه‌کو، مرکز خریدی لوکس، چند موزه خصوصی با نمایشگاه‌های هنر معاصر و آثار کلاسیک دایر کرده که رایگان یا ارزان‌اند؛ گزینه خوبی برای ظهرهای گرم تابستان. یک قاعده کلی برای موزه‌های نانجینگ تقریباً همه موزه‌های شهر، رایگان یا ارزان‌اند اما سه شرط مشترک دارند: رزرو آنلاین با گذرنامه، تعطیلی دوشنبه‌ها، و آخرین ورود یک ساعت پیش از بسته‌شدن. اگر گذرنامه همراهتان نباشد یا رزرو نکرده باشید، در ورودی معطل می‌مانید؛ پس شب قبل، رزروهای فردا را قطعی کنید. چگونه این دو مقصد را در برنامه سفر جا دهیم؟ نیوشوشان نیم‌روز کامل می‌خواهد و موزه نانجینگ سه تا چهار ساعت؛ پس بهتر است در دو روز جدا باشند. یک چیدمان متداول برای سفر سه روزه نانجینگ: روز اول: کوه بنفش (آرامگاه سان‌یات‌سن، مینگ‌شیائولینگ، لینگ‌گو). روز دوم: صبح موزه نانجینگ، بعدازظهر دیوار ژونگ‌هوا و موزه دیوار، شب محله کنفوسیوس و قایق چین‌هوآی. روز سوم: صبح تا ظهر نیوشوشان و کاخ پیشانی بودا، بعدازظهر بازگشت به شهر و بازدید موزه شش‌دودمان یا کاخ ریاست‌جمهوری (بسته به روز هفته و تعطیلی دوشنبه‌ها). اگر با قطار سریع‌السیر می‌آیید و چمدان دارید، هر دو ایستگاه راه‌آهن مرکزی و جنوبی، خدمات امانت بار دارند و مترو خطوط مستقیمی به موزه (خط ۲) و جنوب شهر (خطوط یک و اس‌یک) فراهم می‌کند. سوالات متداول کاخ پیشانی بودا واقعاً ارزش بلیط حدود ۱۰۰ یوانی را دارد؟ اگر به معماری، هنر بودایی یا عکاسی علاقه دارید، بله؛ فضای داخلی تالار هزار بودا از نظر مقیاس و ظرافت، در چین بی‌همتا است. اگر بودجه سفر محدود است و موزه‌های رایگان را ترجیح می‌دهید، موزه نانجینگ و موزه شش‌دودمان را در اولویت بگذارید و نیوشوشان را فقط اگر روز اضافه داشتید ببینید. کدام موزه برای کودکان بهتر است؟ موزه نانجینگ، به‌خصوص تالار دیجیتال و خیابان جمهوری زیرزمینی، برای کودکان جذاب‌تر است. در نیوشوشان، پله‌های زیاد و فضای مذهبی، برای خردسالان خسته‌کننده می‌شود؛ اما شاتل‌سواری و پاگودا را دوست دارند. با رزرو نکردن چه اتفاقی می‌افتد؟ در روزهای غیرتعطیل، گاهی در محل امکان ثبت‌نام دستی هست، اما تضمینی نیست. در تعطیلات و آخر هفته‌ها، بدون رزرو تقریباً مطمئن باشید که راهتان نمی‌دهند. آیا نیوشوشان در بهار و پاییز شلوغ است؟ بله؛ در فصل شکوفه و برگ‌ریزان، جمعیت خانوادگی زیاد است. بهترین ترکیب، رسیدن به ورودی دقیقاً در ساعت بازگشایی (معمولاً ۸:۳۰) و رفتن مستقیم به کاخ پیش از رسیدن گروه‌های تور است. نکته حرفه‌ای ویزاجت: برای عکاسی در تالار هزار بودای نیوشوشان، دو قانون نانوشته را رعایت کنید: نخست، لباس تک‌رنگ بپوشید؛ طلا و فیروزه‌ای فضا آن‌قدر پر نقش است که لباس شلوغ، عکس را خراب می‌کند. دوم، زاویه رو‌به‌بالا از مرکز سالن را از دست ندهید؛ معروف‌ترین قاب‌های این کاخ، گنبد مشبک و ستون‌های طلایی از پایین است. برای موزه نانجینگ نیز ترفند زمان‌بندی این است: اول به طبقه زیرزمین و خیابان جمهوری بروید (صبح‌ها خلوت است و نور دکورها برای عکس بهتر)، سپس تالار تاریخ را با حوصله ببینید و تالارهای هنر و دیجیتال را برای بعد از ناهار بگذارید. اگر رزرو وی‌چت برایتان دشوار است، کارشناسان ویزاجت می‌توانند پیش از سفر، رزروهای موزه‌ها و نیوشوشان را برایتان ثبت کنند. برای رزرو بلیط نیوشوشان، ثبت نوبت موزه‌های نانجینگ و دریافت برنامه موزه‌گردی با راهنمای فارسی‌زبان، با کارشناسان ویزاجت تماس بگیرید یا فرم درخواست را در وب‌سایت تکمیل کنید.
