قانون ۹۰ روز در ۱۸۰ روز شینگن؛ محاسبه دقیق با مثال‌های کاربردی
2026-10-15 - ۱۴۰۵-۰۷-۲۳
بازدید :
1011
مقدمه: پیچیده‌ترین قانون مهاجرتی که همه ساده می‌پندارند
«۹۰ روز در شینگن ماندم، حالا ۹۰ روز بیرون می‌مانم و دوباره می‌روم.» این جمله را زیاد می‌شنویم — و در بیشتر موارد، اشتباه است. قانون ۹۰/۱۸۰ شینگن، یکی از بدفهمیده‌ترین قواعد مهاجرتی جهان است و تخلف از آن، به جریمه و ممنوع‌الورودی منجر می‌شود.
در این مقاله از وبلاگ ویزاجت، این قانون را با مثال‌های گام‌به‌گام توضیح می‌دهیم. برای مفاهیم پایه، اعتبار ویزا و مدت اقامت را بخوان.
تعریف دقیق قانون
در هر بازه ۱۸۰ روزه — که به‌صورت متحرک محاسبه می‌شود — مجموع اقامت تو در کل منطقه شینگن، نباید از ۹۰ روز تجاوز کند.
سه نکته کلیدی در این تعریف
- «هر بازه ۱۸۰ روزه»: یعنی یک بازه ثابت نیست. در هر روزی که می‌خواهی بررسی کنی، ۱۸۰ روزِ قبل از آن روز شمرده می‌شود. این بازه، هر روز یک روز جلو می‌رود.
- «کل منطقه شینگن»: ۹۰ روز برای همه ۲۹ کشور مجموعاً است، نه برای هر کشور جداگانه. نمی‌توانی ۹۰ روز فرانسه بمانی و بعد ۹۰ روز ایتالیا.
- «نباید تجاوز کند»: حتی یک روز اضافه، تخلف است.
چرا «متحرک» بودن بازه، همه‌چیز را عوض می‌کند؟
بسیاری فکر می‌کنند بازه از اول ژانویه تا ۳۰ ژوئن است، سپس از اول جولای تا ۳۱ دسامبر. این غلط است.
واقعیت: اگر امروز ۱۵ مارس باشد، بازه ۱۸۰ روزه تو از ۱۷ سپتامبر سال قبل شروع می‌شود و تا ۱۵ مارس ادامه دارد. اگر فردا بررسی کنی، بازه از ۱۸ سپتامبر شروع می‌شود. این بازه، هر روز یک روز به جلو حرکت می‌کند.
نتیجه عملی: روزهای مصرف‌شده، به‌تدریج و به‌صورت تدریجی «آزاد» می‌شوند — نه یک‌جا در یک تاریخ مشخص.
مثال گام‌به‌گام ۱: یک سفر ساده
سناریو: از ۱ ژانویه تا ۲۰ ژانویه (۲۰ روز) در فرانسه بوده‌ای. حالا می‌خواهی بدانی از ۱ فوریه چند روز دیگر می‌توانی بمانی.
- تاریخ مورد نظر: ۱ فوریه.
- بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۱ فوریه: از ۶ آگوست سال قبل تا ۱ فوریه.
- اقامت‌های داخل این بازه: ۲۰ روز (ژانویه).
- روزهای باقی‌مانده: ۹۰ − ۲۰ = ۷۰ روز.
پس می‌توانی تا ۷۰ روز دیگر بمانی — به‌شرطی که در این مدت، سفر دیگری نداشته باشی.
مثال گام‌به‌گام ۲: سفرهای پراکنده
سناریو: سه سفر داشته‌ای:
- ۱۰ تا ۲۰ فوریه (۱۱ روز)
- ۵ تا ۱۵ مارس (۱۱ روز)
- ۱ تا ۱۰ آوریل (۱۰ روز)
سؤال: از ۲۰ آوریل، چند روز دیگر می‌توانی بمانی؟
- بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۲۰ آوریل: از ۲۳ اکتبر سال قبل تا ۲۰ آوریل.
- همه سه سفر داخل این بازه‌اند: ۱۱ + ۱۱ + ۱۰ = ۳۲ روز.
- روزهای باقی‌مانده: ۹۰ − ۳۲ = ۵۸ روز.
حالا سؤال دوم: از ۱ ژوئن چطور؟
- بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۱ ژوئن: از ۴ دسامبر سال قبل تا ۱ ژوئن.
- سفر فوریه (۱۰ تا ۲۰ فوریه) هنوز داخل بازه است.
- جمع: ۳۲ روز.
- باقی‌مانده: ۵۸ روز.
و از ۱ جولای؟
- بازه: از ۳ ژانویه تا ۱ جولای.
- سفر فوریه هنوز داخل است (از ۱۰ فوریه). سفر مارس و آوریل هم داخل‌اند.
- جمع: ۳۲ روز. باقی‌مانده: ۵۸ روز.
و از ۱ آگوست؟
- بازه: از ۳ فوریه تا ۱ آگوست.
- سفر فوریه (۱۰ تا ۲۰ فوریه) هنوز داخل بازه است. پس همچنان ۳۲ روز.
- از ۲۱ فوریه به بعد، سفر فوریه شروع به خروج از بازه می‌کند و روزها آزاد می‌شوند.
این مثال نشان می‌دهد که چرا محاسبه دستی، پیچیده و مستعد خطا است.
ابزارهای محاسبه
۱. ماشین‌حساب رسمی کمیسیون اروپا
- یک ابزار رایگان آنلاین به نام «Short-stay calculator».
- تاریخ‌های ورود و خروج ۱۸۰ روز اخیر را وارد می‌کنی.
- روزهای باقی‌مانده و تاریخ آزاد شدن روزهای جدید را نشان می‌دهد.
- این معتبرترین ابزار است و همان منطقی را دارد که افسران مرزی استفاده می‌کنند.
۲. اپلیکیشن‌های موبایل
- چند اپلیکیشن همین محاسبه را انجام می‌دهند.
- قبل از استفاده، منطق محاسبه‌شان را با ماشین‌حساب رسمی مقایسه کن.
۳. روش دستی با جدول
- یک جدول بساز با سه ستون: تاریخ ورود، تاریخ خروج، تعداد روز.
- همه سفرهای ۱۸۰ روز اخیر را وارد کن.
- برای هر روز مورد نظر، بازه ۱۸۰ روزه قبل را تعیین کن.
- فقط سفرهای داخل آن بازه را جمع کن.
- از ۹۰ کم کن.
روش محاسبه روزهای اقامت
- روز ورود شمرده می‌شود — حتی اگر ساعت ۱۱ شب وارد شوی.
- روز خروج هم شمرده می‌شود — حتی اگر پروازت ساعت یک بامداد باشد.
- پس یک سفر از ۱۰ تا ۲۰ ژانویه، ۱۱ روز است نه ۱۰ روز.
- جابه‌جایی میان کشورهای شینگن، شمارش را متوقف نمی‌کند.
- خروج از منطقه شینگن، شمارش را متوقف می‌کند. مثلاً رفتن به انگلیس، ایرلند، کرواسی (با شرایط خاص)، ترکیه یا مراکش.
- ترانزیت فرودگاهی بدون عبور از گیت گذرنامه، معمولاً شمرده نمی‌شود.
سناریوهای رایج و پاسخ آن‌ها
سناریوی ۱: الگوی ۹۰ روز داخل، ۹۰ روز بیرون
این الگو کاملاً قانونی است. ۹۰ روز می‌مانی، ۹۰ روز خارج می‌شوی، و دوباره می‌توانی وارد شوی. این رایج‌ترین الگوی مسافران مکرر است.
سناریوی ۲: سفرهای کوتاه و مکرر
مثلاً هر ماه یک سفر پنج‌روزه. در این حالت، پس از ۱۸ ماه، ۹۰ روز مصرف شده و باید صبر کنی تا روزها آزاد شوند. محاسبه دقیق، ضروری است.
سناریوی ۳: سفر بلند اول، سپس سفرهای کوتاه
اگر یک سفر ۸۰ روزه داشته‌ای، فقط ۱۰ روز دیگر در آن بازه ۱۸۰ روزه داری. باید صبر کنی تا آن ۸۰ روز، تدریجاً از بازه خارج شوند.
سناریوی ۴: ویزای مولتیپل پنج‌ساله
اعتبار پنج‌ساله به معنی اقامت پنج‌ساله نیست. همچنان ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز. این رایج‌ترین سوءتفاهم درباره ویزاهای مولتیپل است.
سناریوی ۵: اقامت با ویزای نوع D
اگر ویزای بلندمدت ملی (نوع D) یا اجازه اقامت یک کشور شینگن داری، قانون ۹۰/۱۸۰ برای اقامت در همان کشور اعمال نمی‌شود. ولی برای سفر به سایر کشورهای شینگن، همچنان ۹۰ روز در ۱۸۰ روز مجاز است.
سیستم EES و محاسبه خودکار
اتحادیه اروپا در حال استقرار «سیستم ورود و خروج» (Entry/Exit System یا EES) است که جای مهر پاسپورت را می‌گیرد. با این سیستم:
- هر ورود و خروج، به‌صورت الکترونیکی و دقیق ثبت می‌شود.
- محاسبه ۹۰/۱۸۰ به‌طور خودکار انجام می‌شود.
- تجاوز از مهلت، فوراً شناسایی می‌شود.
- امکان خطای انسانی در مرز حذف می‌شود.
نتیجه: در آینده، تخلف از این قانون بسیار سخت‌تر می‌شود. اگر عادت داری روزها را تقریبی بشماری، این عادت را ترک کن.
عواقب تخلف از قانون ۹۰/۱۸۰
- جریمه نقدی در مرز هنگام خروج.
- ثبت تخلف در سامانه SIS.
- ممنوع‌الورودی (Entry Ban) معمولاً یک تا سه سال، و در موارد شدیدتر تا پنج سال.
- رد شدن درخواست‌های ویزای بعدی در همه کشورهای شینگن.
- اثر بر ویزای کشورهای غیرشینگن مثل انگلیس، کانادا و آمریکا که در فرم، سابقه تخلف را می‌پرسند.
- احتمال اخراج در موارد جدی.
برای راه‌های خروج از این وضعیت، جریمه اقامت بیش از حد و ممنوع‌الورودی را بخوان.
ده نکته عملی برای رعایت این قانون
- هر ورود و خروج را در یک فایل ثبت کن. تاریخ، کشور و تعداد روز.
- قبل از هر سفر جدید، روزهای باقی‌مانده را محاسبه کن.
- از ماشین‌حساب رسمی استفاده کن، نه محاسبه ذهنی.
- همیشه یک حاشیه امن بگذار. اگر ۹۰ روز حق داری، برای ۸۵ روز برنامه بریز.
- به لغو پرواز فکر کن. یک لغو می‌تواند یک روز اضافه ایجاد کند.
- مهرهای پاسپورت را چک کن. اگر مهر ورود یا خروج زده نشده، خودت یادداشت کن.
- در سفرهای چندکشوره، مجموع را بشمار.
- اگر به ۹۰ روز نزدیک شدی، یک خروج به یک کشور غیرشینگن برنامه‌ریزی کن.
- رسیدهای سفر را نگه دار — بلیط و رزرو هتل، اثبات تاریخ‌هاست.
- اگر اشتباه محاسبه کردی، خودت به اداره مهاجرت مراجعه کن. اعلام خودجوش، جریمه را کم می‌کند.
تمرین‌های محاسبه برای تسلط بر قانون
این سه تمرین را حل کن تا منطق بازه متحرک برایت روشن شود:
تمرین ۱
داده: از ۱ تا ۳۰ ژوئن (۳۰ روز) در شینگن بوده‌ای. امروز ۱ اوت است. چند روز دیگر می‌توانی بمانی؟
حل: بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۱ اوت، از ۳ فوریه شروع می‌شود. اقامت ژوئن داخل بازه است. پس ۹۰ − ۳۰ = ۶۰ روز باقی مانده.
تمرین ۲
داده: از ۱ تا ۳۰ ژوئن (۳۰ روز) مانده‌ای. امروز ۱ دسامبر است. چند روز می‌توانی بمانی؟
حل: بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۱ دسامبر، از ۵ ژوئن شروع می‌شود. اقامت ژوئن (۱ تا ۳۰ ژوئن) همچنان داخل بازه است. پس ۹۰ − ۳۰ = ۶۰ روز.
تمرین ۳
داده: از ۱ تا ۳۰ ژوئن مانده‌ای. امروز ۱ ژانویه سال بعد است.
حل: بازه ۱۸۰ روزه قبل از ۱ ژانویه، از ۶ جولای شروع می‌شود. اقامت ژوئن بیرون از بازه است. پس ۹۰ روز کامل در دسترس است.
این تمرین‌ها نشان می‌دهند که روزها، به‌تدریج آزاد می‌شوند — نه یک‌جا در یک تاریخ مشخص.
ابزارهای کمکی و روش استفاده از آن‌ها
- ماشین‌حساب رسمی کمیسیون اروپا: در سایت کمیسیون، بخش مهاجرت و امور داخلی، ابزار «Short-stay calculator» وجود دارد. دو حالت دارد: محاسبه برای یک تاریخ مشخص، و برنامه‌ریزی یک سفر آینده.
- نحوه ورود داده‌ها: تاریخ‌های ورود و خروج را به ترتیب وارد کن. اگر سفر برنامه‌ریزی‌شده‌ای داری، آن را هم اضافه کن تا ببینی آیا از سقف تجاوز می‌کند یا نه.
- خروجی: روزهای مصرف‌شده، روزهای باقی‌مانده، و تاریخ آزاد شدن روزهای جدید.
- یک فایل شخصی نگه دار: یک جدول ساده با سه ستون (تاریخ ورود، تاریخ خروج، تعداد روز) بساز و همه سفرها را در آن ثبت کن. این فایل، منبع حقیقت توست.
- مهرهای پاسپورت را با فایلت تطبیق بده. اگر اختلافی دیدی، همان لحظه بررسی کن.
هشدارهای ویژه برای مسافران مکرر
- اگر ویزای مولتیپل چندساله داری، وسوسه نشوی که از آن حداکثر استفاده کنی. محاسبه دقیق، ضروری است.
- سفرهای کاری کوتاه و مکرر، سریع‌تر از آنچه فکر می‌کنی سهمیه را مصرف می‌کنند.
- ورودهای زمینی هم شمرده می‌شوند. بعضی‌ها فکر می‌کنند فقط پروازها ثبت می‌شوند.
- با سیستم EES جدید، همه ورود و خروج‌ها به‌صورت الکترونیکی و دقیق ثبت می‌شوند. جای هیچ خطایی نمی‌ماند.
- اگر نزدیک به ۹۰ روز هستی، یک سفر به یک کشور غیرشینگن مثل انگلیس، ترکیه یا مراکش برنامه‌ریزی کن تا شمارش متوقف شود.
سه اشتباه محاسباتی رایج
- شمردن از فردای ورود: روز ورود، یک روز کامل شمرده می‌شود — حتی اگر ساعت ۲۳ وارد شوی.
- نشمردن روز خروج: روز خروج هم شمرده می‌شود. پس یک سفر از ۱۰ تا ۲۰ ماه، ۱۱ روز است نه ۱۰ روز.
- فرض کردن بازه ثابت: بزرگ‌ترین اشتباه. بازه ۱۸۰ روزه، متحرک است و هر روز جلو می‌رود.
یک روش ساده برای جلوگیری از این اشتباه‌ها: همیشه از ماشین‌حساب رسمی استفاده کن و محاسبه ذهنی نکن. اگر مجبوری دستی حساب کنی، یک تقویم چاپ کن و روزها را با ماژیک علامت بزن.
پرسش‌های تکمیلی
اگر ویزای نوع D یا اجازه اقامت یک کشور شینگن داشته باشم، باز هم مشمول ۹۰/۱۸۰ هستم؟
برای اقامت در همان کشور، خیر. ولی برای سفر به سایر کشورهای شینگن، بله — حداکثر ۹۰ روز در هر ۱۸۰ روز. این یک نکته مهم است که خیلی از مقیمان اروپا هم اشتباه می‌کنند.
آیا روزهای ترانزیت فرودگاهی هم حساب می‌شود؟
اگر از گیت گذرنامه عبور کنی و وارد منطقه شینگن شوی، بله. اگر در منطقه ترانزیت بین‌المللی بمانی و عبور نکنی، خیر. در خیلی از فرودگاه‌ها، برای تعویض ترمینال لازم است از گیت عبور کنی.
اگر محاسبه‌ام اشتباه بود و یک روز تجاوز کردم، چه کنم؟
سریع‌ترین بلیط خروج را بگیر. اگر هنوز داخل کشور هستی و متوجه شدی، می‌توانی به اداره مهاجرت مراجعه کنی و وضعیت را گزارش بدهی — اعلام خودجوش، جریمه را کم می‌کند. جزئیات در عواقب اقامت بیش از حد.
سؤالات پرتکرار
اگر ویزای مولتیپل پنج‌ساله داشته باشم، می‌توانم پنج سال بمانم؟
خیر. اعتبار پنج‌ساله فقط یعنی می‌توانی در این پنج سال، چند بار وارد شوی. در هر بازه ۱۸۰ روزه، حداکثر ۹۰ روز اجازه اقامت داری.
آیا خروج به انگلیس یا سوئیس، روزها را ریست می‌کند؟
انگلیس عضو شینگن نیست، پس خروج به آنجا شمارش را متوقف می‌کند — ولی روزهای قبلی پاک نمی‌شوند. سوئیس عضو شینگن است، پس رفتن به سوئیس هیچ اثری ندارد.
اگر ۹۱ روز بمانم چه؟
یک روز Overstay. در مرز ممکن است فقط تذکر بگیری، ولی در سامانه ثبت می‌شود و در درخواست‌های بعدی دیده خواهد شد. هرگز این ریسک را نکن.
چطور بفهمم دقیقاً چند روز مانده؟
از ماشین‌حساب رسمی کمیسیون اروپا استفاده کن. ورود و خروج‌های ۱۸۰ روز اخیر را وارد کن و نتیجه را ببین.
آیا کودکان هم مشمول این قانون هستند؟
بله. هر فرد، از جمله نوزاد، جداگانه مشمول قانون ۹۰/۱۸۰ است.
اگر در یک کشور شینگن اجازه اقامت داشته باشم چه؟
اقامت در همان کشور، مشمول ۹۰/۱۸۰ نیست. ولی سفر به سایر کشورهای شینگن، همچنان محدود به ۹۰ روز در ۱۸۰ روز است.
کلام پایانی
قانون ۹۰/۱۸۰، منطقی است ولی برخلاف شهود. کلید موفقیت در رعایت آن، سه چیز است: ثبت دقیق همه ورود و خروج‌ها، استفاده از ماشین‌حساب رسمی به‌جای محاسبه ذهنی، و گذاشتن یک حاشیه امن. با این سه عادت، هرگز دچار Overstay نمی‌شوی.
نکته حرفه‌ای ویزاجت: تمدید ویزا، یکی از حساس‌ترین فرآیندهای مهاجرتی است؛ یک روز تأخیر می‌تواند وضعیت شما را از «مسافر قانونی» به «اقامت غیرقانونی» تغییر دهد. کارشناسان ویزاجت شرایط تمدید را بررسی می‌کنند، مدارک را آماده می‌سازند و پیش از پایان مهلت، پرونده را ثبت می‌کنند. با ۰۲۱-۷۲۲۹۱ تماس بگیرید یا فرم درخواست را در سایت پر کنید. آینده سفر شما از اینجا آغاز می‌شود!
مطالب مرتبط
- قانون ۹۰ روز در ۱۸۰ روز شینگن؛ محاسبه دقیق با مثال‌های کاربردی
- اعتبار ویزا، مدت اقامت و تاریخ انقضا؛ چگونه اشتباه محاسبه نکنیم؟
- اقامت بیش از حد مجاز (Overstay)؛ جریمه، ممنوع‌الورودی و راه‌های رفع آن
- شرایط ویزای شینگن برای ایرانیان؛ همه آنچه باید داشته باشید
- راهنمای خواندن برچسب ویزا؛ هر فیلد چه معنایی دارد؟
