تصور کنید در ترافیک سنگین نیویورک فقط یک بوق کوتاه می‌زنید، یا در سنگاپور یک آدامس را روی زمین می‌اندازید، یا در بارسلونا بدون توجه به تابلوها یک لیوان آب می‌نوشید و بطری را در پیاده‌رو رها می‌کنید. هیچ‌کدام از این کارها در ذهن ما «جرم» نیستند؛ اما در کتاب قوانین همان شهرها، یک ردیف جریمه‌ی مشخص دارند. عجیب‌ترین قوانین جهان دقیقاً از همین‌جا شروع می‌شوند: از کارهای روزمره‌ای که برای گردشگران بی‌خطر به نظر می‌رسند.
در این مقاله از وبلاگ ویزاجت، ۲۲ مورد از عجیب‌ترین قوانین جهان را بررسی می‌کنیم؛ از ممنوعیت فروش آدامس در سنگاپور و پاشنه‌بلند در محوطه‌های باستانی یونان تا سهمیه‌ی موسیقی کانادایی در رادیوهای کانادا و ممنوعیت لباس استتار در کارائیب. مهم‌تر از فهرست خودِ قوانین، دو چیز است: اینکه بدانید کدام‌یک واقعی و قابل اجرا هستند و کدام‌یک فقط یک افسانه‌ی اینترنتی‌اند، و اینکه یاد بگیرید قبل از سفر، در چند دقیقه ساده وضعیت حقوقی مقصدتان را بررسی کنید. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
شاید بپرسید مگر یک بوق یا یک آدامس چه اهمیتی دارد؟ پاسخ در سه واقعیت ساده نهفته است که هر مسافر با تجربه‌ای آن‌ها را تأیید می‌کند.
در تقریباً همه‌ی نظام‌های حقوقی جهان، جمله‌ای با این مضمون وجود دارد: «ignorantia juris non excusat» یعنی ندانستن قانون، رهایی‌بخش نیست. پلیس فرودگاه یا افسر جریمه‌نویس هیچ علاقه‌ای به این توضیح ندارد که شما تازه از هواپیما پیاده شده‌اید یا اینکه در کشور خودتان این کار کاملاً عادی است. برگه‌ی جریمه صادر میشود و پرداخت آن هم معمولاً شرط خروج از کشور یا پس گرفتن گذرنامه‌ی توقیف‌شده است.
ارقام را با هم مرور کنیم: بوق بی‌مورد در نیویورک تا ۳۵۰ دلار، تف کردن یا ادرار در خیابان بارسلونا تا چند صد یورو، غذا دادن به کبوتر در سان فرانسیسکو تا ۵۰۰ دلار و حتی حبس کوتاه‌مدت، و بیرون نبردن سگ در تورین ایتالیا تا ۵۰۰ یورو. در سنگاپور هم جریمه‌ی ریختن زباله و آدامس روی زمین می‌تواند به چند صد دلار سنگاپور برسد. یعنی یک اشتباه چند ثانیه‌ای، به‌اندازه‌ی هزینه‌ی دو شب هتل شماست.
در کشورهایی با قوانین سخت‌گیرانه‌تر مانند سنگاپور، مالزی یا امارات، برخی تخلفات می‌توانند به بازداشت موقت، بازجویی، ضبط گذرنامه و حتی ابطال ویزا منجر شوند. در تایلند هم هر رفتاری که «توهین به نمادهای سلطنتی» تلقی شود، ذیل قوانین سخت‌گیرانه‌ای قرار می‌گیرد که شوخی‌بردار نیستند. برای یک گردشگر ایرانی، یک شب بازداشت در فرودگاه برابر است با از دست رفتن پرواز، خسارت هتل، و یک سابقه‌ی ناخوشایند در پرونده‌ی سفر.
این نکته را کمتر کسی می‌گوید: جریمه‌های پرداخت‌نشده، احضاریه‌ها و سوابق پلیس در بعضی کشورها، در سامانه‌های مشترک مرزی ثبت می‌شوند. اگر بعداً برای ویزای شنگن، کانادا، استرالیا یا اقامت تحصیلی اقدام کنید، ممکن است در فرم‌های «آیا تاکنون بازداشت یا محکوم شده‌اید؟» با یک پاسخ دشوار روبه‌رو شوید. بنابراین رعایت قوانین محلی، یک سرمایه‌گذاری روی آینده‌ی مهاجرتی شما هم هست.
قاعده‌ی طلایی ویزاجت: قبل از بستن چمدان، دو صفحه را بوک‌مارک کنید؛ صفحه‌ی «سفر به کشور X» در وب‌سایت وزارت امور خارجه‌ی ایران و صفحه‌ی «travel advice» مربوط به همان کشور در سایت دولت مقصد. ده دقیقه مطالعه، از هزاران دلار جریمه و یک دنیا استرس جلوگیری می‌کند.
بخش بزرگی از فهرست‌های «عجیب‌ترین قوانین دنیا» که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست میشود، واقعاً قانون نیستند؛ یا یک شوخی رسانه‌ای‌اند، یا یک مقرره‌ی قدیمی که سال‌هاست لغو شده، یا اصلاً برداشت غلطی از یک قانون کاملاً منطقی‌اند. برای اینکه خودتان بتوانید سره را از ناسره تشخیص دهید، این سه دسته را بشناسید:
دسته‌ی اول، قانون واقعی و لازم‌الاجرا: متنی که در مجموعه‌ی قوانین رسمی کشور یا شهر ثبت شده و پلیس یا بازرس شهرداری بر اساس آن جریمه می‌نویسد. مثال: ممنوعیت فروش آدامس در سنگاپور، الزام چراغ روشن در دانمارک، سهمیه‌ی ۳۵ درصدی موسیقی کانادایی.
دسته‌ی دوم، مقرره‌ی داخلی یا محلی: چیزی که قانون کشور نیست، اما یک نهاد خصوصی یا شهرداری آن را تعیین کرده؛ مثل مقررات خانه‌ها و مجتمع‌های مسکونی در سوئیس، یا ممنوعیت ورود میوه‌ی دوریان به مترو و هتل‌ها. ضمانت اجرایش جریمه‌ی دولتی نیست، بلکه اخراج از هتل، فسخ قرارداد اجاره یا جریمه‌ی شرکت حمل‌ونقل است.
دسته‌ی سوم، افسانه‌ی حقوقی و شوخی اینترنتی: مثل «مردن در پارلمان انگلستان ممنوع است»، «در میلان اخم کردن جریمه دارد» یا «بعد از ساعت ۱۰ شب در سوئیس نباید سیفون بکشید». این‌ها معمولاً از یک تیتر طنز یا یک ترجمه‌ی نادقیق زاده شده‌اند و هیچ مبنای قانونی ندارند؛ اما چون جذاب‌اند، سال‌هاست بازنشر می‌شوند.
چگونه در کمتر از پنج دقیقه اعتبار یک قانون را بسنجیم؟ اول به وب‌سایت رسمی سفارت یا کنسولگری آن کشور در تهران مراجعه کنید؛ دوم بخش «travel advice» دولت مقصد (مثل gov.uk یا travel.state.gov) را ببینید؛ سوم جست‌وجوی نام قانون به انگلیسی همراه با کلمه‌ی «fact check» یا «myth» را امتحان کنید؛ و چهارم، از پرسنل هتل یا راهنمای رسمی محلی بپرسید. اگر هیچ‌کدام منبعی رسمی نشان ندادند، به احتمال زیاد با یک افسانه روبه‌رو هستید.
در محوطه‌های تاریخی یونان، به‌ویژه آکروپولیس آتن، تئاتر هیرود آتیکوس و بسیاری از سایت‌های باستانی دیگر، پوشیدن کفش پاشنه‌بلند و به‌خصوص پاشنه‌سوزنی (استیلتو) ممنوع است. این ممنوعیت که از سال ۲۰۰۹ به‌صورت جدی اعلام شد، یک قانون سراسری کشور نیست؛ بلکه مقرره‌ی سازمان باستان‌شناسی یونان برای حفاظت از بناهاست و نگهبانان ورودی، در صورت مشاهده از ورود شما جلوگیری می‌کنند.
چرا؟ سنگ‌های مرمر و سنگ آهک این بناها هزاران سال قدمت دارند و سطح‌شان نرم است. پاشنه‌ی باریک کفش، وزن کامل بدن را روی سطحی به اندازه‌ی یک نقطه‌ی کوچک متمرکز می‌کند و خط‌ها، فرورفتگی‌ها و ترک‌های ریزی می‌سازد که ترمیم‌ناپذیرند. در همان مقرره، بردن غذا و نوشیدنی به داخل محوطه نیز ممنوع است، چون باقی‌مانده‌ها به سنگ آسیب می‌زند و حیوانات موذی را جذب می‌کند.
راهنمای عملی: یک جفت کفش پیاده‌روی با کف نرم و بسته‌بندی مناسب در چمدان بگذارید و کفش مجلسی را در هتل نگه دارید. بازدید از آکروپولیس را به ساعت‌های اولیه‌ی صبح موکول کنید؛ سنگ‌ها زیر آفتاب ظهر آتن به‌شدت داغ می‌شوند و حتی با کفش مناسب هم راه رفتن روی آن‌ها دشوار است. آب، کلاه و ضدآفتاب را فراموش نکنید و بلیط را آنلاین بخرید تا در صف نمانید.
در آلمان، توقف روی اتوبان (Autobahn) فقط برای شرایط اضطراری مجاز است؛ تصادف، خرابی فنی ناگهانی یا مشکل پزشکی. نکته‌ی جالب این‌جاست که «تمام شدن بنزین» از نظر قانون و رویه‌ی پلیس، یک مورد اضطراری نیست؛ بلکه نتیجه‌ی بی‌توجهی راننده محسوب میشود و قابل پیش‌گیری بوده است. توقف غیرمجاز روی اتوبان جریمه‌ی نقدی و یک امتیاز منفی در گواهینامه‌ی آلمانی به همراه دارد، و اگر همین توقف باعث ایجاد خطر یا تصادف شود، مبلغ جریمه به‌طور چشم‌گیری افزایش می‌یابد. پیاده شدن و راه رفتن روی اتوبان هم ممنوع است.
چرا؟ اتوبان‌های آلمان بخش‌هایی بدون محدودیت سرعت دارند و خودروها با سرعت‌های بالا حرکت می‌کنند. یک خودروی متوقف در باند حرکت، عملاً یک مانع مرگبار است؛ به‌همین دلیل قانون‌گذار هر توقف غیرضروری را جدی می‌گیرد.
راهنمای عملی: اگر خودروی اجاره‌ای در آلمان تحویل گرفته‌اید، به محض رسیدن نشانگر سوخت به یک‌چهارم، اولین پمپ‌بنزین را پیدا کنید. فاصله‌ی بین جایگاه‌های سوخت در برخی بخش‌ها می‌تواند زیاد باشد و جایگاه‌های داخل اتوبان گران‌ترند. اگر سوخت تمام کردید: خودرو را تا شانه‌ی راه برانید، چراغ‌های هشدار را روشن کنید، مثلث خطر را در فاصله‌ی مناسب پشت خودرو بگذارید، از پشت گاردریل عبور کنید و با شماره‌ی ۱۱۲ تماس بگیرید. هرگز داخل خودرو نمانید و هرگز روی باند راه نروید.
روی اسکناس‌ها و سکه‌های تایلند، تصویر پادشاه چاپ شده است. به همین دلیل، هر رفتاری که بی‌احترامی به پول محسوب شود — لگد کردن، زیر پا گذاشتن، مچاله کردن عمدی، پاره کردن، یا نوشتن و نقاشی روی اسکناس — می‌تواند ذیل قوانین مربوط به توهین به نمادهای سلطنتی یا قوانین پولی کشور قرار بگیرد و عواقبی بسیار فراتر از یک جریمه‌ی ساده داشته باشد. قوانین «لس ماژسته» در تایلند سخت‌گیرانه‌ترین نمونه‌ها در جهان‌اند و مجازات‌های آن برای هر مورد می‌تواند سال‌ها حبس باشد؛ حتی اگر فرد، گردشگر خارجی باشد و هیچ سوءنیتی نداشته باشد.
یک صحنه‌ی بسیار رایج که گردشگران را غافلگیر می‌کند: سکه‌ای از دستتان روی زمین می‌غلتد و شما برای توقفش پای خود را روی آن می‌گذارید. همین حرکت ساده می‌تواند واکنش شدید اطرافیان را برانگیزد. سکه را با دست متوقف کنید، نه با پا.
راهنمای عملی: پول نقد را در کیف یا جیب نگه دارید، نه مچاله در کف دست. اسکناس‌های تا شده را صاف کنید و از آن‌ها به‌عنوان برگه‌ی یادداشت یا ابزار علامت‌گذاری استفاده نکنید. هنگام پرداخت در فروشگاه، پول را با احترام تحویل دهید. در شبکه‌های اجتماعی هم درباره‌ی نمادهای سلطنتی تایلند شوخی منتشر نکنید؛ محتوای دیجیتال هم می‌تواند برای شما دردسر بسازد. اگر پلیس شما را متوقف کرد، خونسرد و مؤدب باشید، فوراً توضیح دهید که از قانون بی‌اطلاع بوده‌اید و عذرخواهی کنید، و در صورت لزوم با سفارت ایران در بانکوک تماس بگیرید.
این احتمالاً مشهورترین قانون عجیب جهان است، اما نسخه‌ی دقیق آن کمتر شناخته شده. از سال ۱۹۹۲، واردات و فروش آدامس در سنگاپور ممنوع است و برای قاچاق یا فروش غیرقانونی آن، جریمه‌های سنگین و حتی حبس پیش‌بینی شده است. از سال ۲۰۰۴ و پس از توافق تجارت آزاد سنگاپور با آمریکا، استثناهایی برای آدامس‌های درمانی و دندانی (مثل آدامس‌های نیکوتینی یا بدون قند با کاربرد پزشکی) ایجاد شد، اما این محصولات فقط با نسخه‌ی پزشک یا دندان‌پزشک و از داروخانه‌های ثبت‌شده قابل تهیه‌اند و خریدار باید مشخصات خود را ثبت کند.
نکته‌ی مهم: جویدن آدامسی که به‌طور قانونی در اختیار دارید، به‌خودی‌خود جرم نیست. چیزی که جریمه میشود، انداختن آدامس روی زمین است که ذیل قوانین سخت‌گیرانه‌ی «littering» سنگاپور قرار می‌گیرد؛ جریمه‌ی نقدی قابل توجه برای تخلف اول، مبلغ بیشتر برای تکرار، و در موارد شدید، حکم به خدمات عمومی اجباری با پوشش‌ی مشخص در خیابان — چیزی که قطعاً دوست ندارید تجربه‌اش کنید.
ریشه‌ی قانون: در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، آدامس‌های چسبانده‌شده روی دکمه‌های آسانسور، سنسورهای درِ مترو و صندوق‌های پست، هزینه‌های نگهداری و خرابی‌های پیاپی برای دولت ایجاد کرده بود. تصمیم دولت، حذف صورت‌مسئله بود.
راهنمای عملی: اگر به سنگاپور سفر می‌کنید، بسته‌ی آدامس را در خانه بگذارید؛ حتی چند عدد آدامس در چمدان می‌تواند در بازرسی فرودگاه مشکل‌ساز شود. قوانین مشابه دیگری هم در سنگاپور وجود دارد که بهتر است بدانید: جریمه‌ی سنگین برای سیگار کشیدن در مناطق ممنوعه، عبور از خیابان خارج از خط‌عابر، و حتی در برخی موارد ریختن آب روی زمین در فضاهای عمومی.
بیایید با یکی از مشهورترین افسانه‌های حقوقی جهان شروع کنیم، چون درس‌های خوبی برای بقیه‌ی فهرست دارد. ادعا این است: «مردن در ساختمان پارلمان بریتانیا غیرقانونی است.» حقیقت این است که چنین قانونی وجود ندارد؛ هیچ متنی در مجموعه‌ی قوانین بریتانیا نمی‌گوید مرگ در کاخ وست‌مینستر جرم است و بدیهی است که قانون‌گذار نمی‌تواند یک پدیده‌ی طبیعی را ممنوع کند.
پس این شایعه از کجا آمده؟ دو ریشه دارد. اول، یک مقرره‌ی بسیار قدیمی به نام «Statute forbidding Bearing of Armour» مربوط به سال ۱۳۱۳ که ورود با زره و سلاح به پارلمان را ممنوع کرد و هنوز هم در کتاب قوانین بریتانیا ثبت شده است؛ یعنی قانون‌های عجیب واقعی در بریتانیا کم نیستند، اما این یکی نیستند. دوم، این باور عامیانه که هر کس در کاخ وست‌مینستر بمیرد، «مرگ سلطنتی» محسوب میشود و تشییع جنازه‌ی رسمی دولتی با هزینه‌ی دولت خواهد داشت؛ ادعایی که نهادهای رسمی بارها تکذیب کرده‌اند.
راهنمای عملی: این مثال را به یاد داشته باشید تا در فهرست‌های مشابه گیر نیفتید. اگر قانونی «غیرممکن» به نظر رسید، به‌احتمال زیاد یا طنز است یا برداشت غلط. بازدید از ساختمان پارلمان بریتانیا برای گردشگران آزاد است (با تور و رزرو قبلی) و هیچ‌کس از شما نخواسته است زنده بمانید!
این مورد هم از آن دسته‌ای است که در فهرست‌های اینترنتی به‌شکل طنز آمده، اما پشت آن یک واقعیت ایمنی جدی قرار دارد. در ترکیه، همان‌ند بسیاری از کشورهای دیگر، محدودیت سنی و پزشکی برای خلبانان وجود دارد؛ اما عدد جادویی ۸۰ نیست. بر اساس استانداردهای سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری (ICAO)، خلبان تجاری در پروازهای تک‌خلبانه معمولاً تا ۶۵ سالگی می‌تواند فعالیت کند و در پروازهای چندخلبانه، در صورت رعایت شرایط ویژه، این سقف به حدود ۷۰ سال می‌رسد. سازمان هواپیمایی کشوری ترکیه نیز مقررات خود را با همین استانداردها هم‌راستا نگه می‌دارد و علاوه بر سن، گواهی‌های پزشکی دوره‌ای (Class 1) با سخت‌گیری بیشتری در سنین بالاتر صادر می‌شوند.
چرا؟ افت تدریجی بینایی، شنوایی، سرعت واکنش و توان شناختی در سنین بالا، ریسک عملیاتی را افزایش می‌دهد. این محدودیت، تبعیض نیست؛ بلکه مدیریت ریسک برای جان صدها مسافر است.
راهنمای عملی برای مسافران: اگر پرواز داخلی در ترکیه دارید (مثلاً استانبول به کاپادوکیا یا آنتالیا)، بدانید که شرکت‌های هواپیمایی این کشور زیر نظر مقررات سخت‌گیرانه‌ای فعالیت می‌کنند و ایمنی پرواز در سطح استانداردهای اروپایی است. برای سفر به ترکیه، بررسی شرایط ورود، بیمه‌ی درمانی و اعتبار گذرنامه را در اولویت بگذارید.
«ادرار در دریا ممنوع!» این تیتر سال‌هاست در رسانه‌ها تکرار میشود و پرتغال را به پایتخت آن تبدیل کرده است. واقعیت کمی پیچیده‌تر و منطقی‌تر است: در پرتغال، ادرار کردن در مکان عمومی — شامل ساحل، پیاده‌رو و معابر — تخلف محسوب میشود و شهرداری‌های مناطق گردشگری مانند شهرهای ساحلی آلگاروه، مقرراتی با جریمه‌های نقدی برای آن وضع کرده‌اند. اینکه آیا ادرار در آب دریا هم مشمول همان مقرره است، عملاً قابل اثبات و اجرا نیست؛ اما در مناطق حفاظت‌شده‌ی دریایی و سواحل دارای پرچم آبی (Blue Flag)، حساسیت بسیار بیشتر است.
چرا؟ دو دلیل دارد. اول بهداشت عمومی و تجربه‌ی گردشگران؛ سواحل شلوغ پرتغال در تابستان، روزانه میزبان ده‌ها هزار نفرند. دوم محیط زیست؛ ورود حجم بالای نیتروژن و مواد آلی به آب‌های ساحلی محدود، به اکوسیستم و کیفیت آب آسیب می‌زند. همان منطق را در بارسلون، ایتالیا و بسیاری از مقاصد ساحلی دیگر هم می‌بینید.
راهنمای عملی: در سواحل پرتغال از سرویس‌های بهداشتی ساحلی استفاده کنید (اکثر سواحل اصلی آن‌ها را دارند)، به پرچم‌ها و تابلوهای هشدار توجه کنید، و زباله‌هایتان را با خود ببرید — جریمه‌ی ریختن زباله در ساحل در بسیاری از شهرداری‌ها از ادرار هم جدی‌تر پیگیری میشود. اگر قصد اجاره‌ی خودرو و سفر جاده‌ای در پرتغال دارید، محدودیت سرعت و قوانین مربوط به عوارض الکترونیکی را هم بررسی کنید.
این یکی از واقعی‌ترین، دقیق‌ترین و جذاب‌ترین قوانین فهرست ماست. در کانادا، مقرراتی به نام «Canadian Content» یا به‌اختصار CanCon وجود دارد که ایستگاه‌های رادیویی را ملزم می‌کند حداقل ۳۵ درصد از قطعات موسیقی محبوب پخش‌شده در ساعات اوج (معمولاً ۶ صبح تا ۶ عصر) آثار کانادایی باشند. این مقررات از سال ۱۹۷۱ توسط نهاد تنظیم‌گر رسانه‌های کانادا یعنی CRTC وضع شد و از آن زمان بارها بازنگری شده است.
چطور تشخیص می‌دهند یک آهنگ کانادایی است؟ با سیستمی چهارگانه به نام MAPL: حرف M برای آهنگساز و ملودی، A برای هنرمند اجراکننده، P برای تهیه‌کننده و L برای ترانه‌سرا. اگر حداقل دو مورد از این چهار مؤلفه به یک شهروند یا مقیم کانادا مربوط باشد و شرایط ضبط یا اجرا در کانادا هم رعایت شده باشد، آن قطعه «کانادایی» محسوب میشود. برای برخی قالب‌های خاص مثل رادیوهای کلاسیک یا بومی، استثناهایی وجود دارد.
چرا؟ کانادا همسایه‌ی بزرگترین صنعت سرگرمی جهان است. بدون سهمیه، رادیوهای کانادایی به‌سادگی پر می‌شدند از آثار آمریکایی و هنرمند کانادایی فرصتی برای شنیده شدن نداشت. CanCon در عمل به شکل‌گیری صنعت موسیقی کانادا کمک کرد؛ از نیل یانگ و جونیا میتشل تا نسل‌های جدیدتر.
راهنمای عملی برای مسافران: اگر به کانادا سفر کردید یا برای تحصیل و کار به این کشور می‌روید، در مسیر رانندگی رادیوی محلی را روشن کنید. این قانون ساده‌ترین راه برای کشف موسیقی و فرهنگ کانادایی است و تجربه‌ی سفر شما را غنی‌تر می‌کند. ضمن اینکه قوانین رانندگی کانادا (محدودیت سرعت مدرسه‌ای، توقف کامل در تقاطع‌های چهارجهته و سخت‌گیری روی رانندگی در حالت مستی) را هم جدی بگیرید.
در بارسلون، تف کردن در فضای عمومی غیرقانونی است و واقعاً هم جریمه میشود. این ممنوعیت بخشی از مقررات مشهور «همزیستی شهری» یا civisme است که از سال ۲۰۰۶ در بارسلون اجرا شد و در سال‌های اخیر سخت‌گیرانه‌تر هم شده است. بر اساس جدول جریمه‌های شهرداری، تف کردن در فضای عمومی، ادرار یا دفع در خیابان، و ریختن زباله، بسته به شدت و محل تخلف، جریمه‌هایی از چند ده یورو تا چند صد یورو دارد؛ و اگر تخلف در مناطق پرتردد توریستی یا نزدیک بناهای تاریخی و مدارس رخ دهد، مبلغ بالاتر می‌رود. برای تخلفات سنگین‌تر مثل فروش غیرقانونی، دیوارنگاری روی میراث فرهنگی یا رفتارهای پرخطر، جریمه‌ها به چند هزار یورو هم می‌رسد.
چرا؟ بارسلون یکی از پربازدیدترین شهرهای اروپاست و فشار گردشگری روی محله‌های مرکزی، سواحل و حمل‌ونقل عمومی بسیار زیاد است. شهرداری برای حفظ نظافت، آرامش ساکنان و تجربه‌ی گردشگران، این مقررات را با گشت‌های پلیس محلی (Guàrdia Urbana) اجرا می‌کند.
راهنمای عملی: در بارسلون، از سطل‌های زباله‌ی فراوان شهر استفاده کنید، در خیابان و پیاده‌رو الکل ننوشید (جریمه‌ی مشخصی دارد)، لباس شنا را فقط در ساحل بپوشید و در مترو و ساحل با بدنی برهنه یا نیمه‌برهنه تردد نکنید. برای ورود به کلیسای ساگرادا فامیلیا و پارک گوئل بلیط را از قبل رزرو کنید و در مناطق شلوغ مثل لارامبلا مراقب جیب‌برها باشید — این هم یک «قانون نانوشته» است که هزینه‌اش از هر جریمه‌ای بیشتر است.
در دانمارک، خودروها باید در تمام ساعات شبانه‌روز و در همه‌ی روزهای سال با چراغ روشن حرکت کنند؛ چه هوا آفتابی باشد، چه ابری و چه نیمه‌شبِ روشنِ تابستان‌های اسکاندیناوی. دانمارک از نخستین کشورهایی بود که استفاده از چراغ‌های روز (DRL) را در دهه‌ی ۱۹۹۰ اجباری کرد و امروز عدم رعایت آن، جریمه‌ی نقدی به همراه دارد. خودروهای جدید معمولاً چراغ‌های روز را به‌صورت خودکار روشن می‌کنند، اما در خودروهای قدیمی‌تر یا اجاره‌ای باید خودتان دستی آن‌ها را روشن کنید.
چرا؟ آمار تصادفات نشان داد که خودروهای با چراغ روشن در روز، بسیار زودتر و از فاصله‌ی دورتر دیده می‌شوند؛ به‌ویژه در عرض جاده و در تقاطع‌ها، و در کشورهایی با آسمان ابری و نور کم. بعد از دانمارک، سوئد، نروژ، فنلاند، لهستان و بسیاری دیگر همین قانون را پذیرفتند و از سال ۲۰۱۱ همه‌ی خودروهای جدید اتحادیه‌ی اروپا به چراغ روز مجهزند.
راهنمای عملی: اگر با خودروی شخصی یا اجاره‌ای به اسکاندیناوی سفر می‌کنید، کلید چراغ‌ها را روی حالت Auto بگذارید و در اولین ساعت رانندگی، از بیرون خودرو یک نگاه بیندازید که چراغ‌ها واقعاً روشن‌اند. دانمارک را با دوچرخه‌سواران فراوانش به خاطر بسپارید: همیشه قبل از باز کردن درِ خودرو پشت سرتان را چک کنید و در تقاطع‌های دارای مسیر دوچرخه، حق تقدم را جدی بگیرید. جریمه‌های رانندگی در این منطقه گران است و دوربین‌های کنترل سرعت هم بسیار دقیق.
در امارات متحده‌ی عربی، در طول ماه رمضان، خوردن، نوشیدن، سیگار کشیدن و جویدن آدامس در انظار عمومی از طلوع تا غروب آفتاب، سال‌ها به‌صورت رسمی ممنوع بود و برای همه — مسلمان و غیرمسلمان، مقیم و گردشگر — اعمال می‌شد. در سال‌های اخیر و با اصلاحات حقوقی امارات، رویکرد رسمی نرم‌تر شده و تمرکز بیشتر بر حفظ شأن ماه رمضان و نظم عمومی است؛ اما در عمل، حساسیت اجتماعی همچنان بالاست و در برخی امارات، برخورد با تخلف آشکار می‌تواند جدی باشد.
چرا؟ رمضان برای مردم این منطقه فقط یک مناسک دینی نیست؛ یک رویداد اجتماعی و فرهنگی کامل است. خوردن آشکار در مقابل روزه‌داران، بی‌احترامی تلقی میشود.
راهنمای عملی برای سفر رمضان‌ی به دبی یا ابوظبی: در طول روز در فضای باز چیزی نخورید و نیاشامید؛ اگر لازم است، از فضاهای سرپوشیده‌ی هتل یا رستوران‌هایی که بخش جداگانه با پرده دارند استفاده کنید. بسیاری از مراکز خرید در دبی، محوطه‌های غذاخوری را در ساعات روزه‌داری با پوشش مناسب باز نگه می‌دارند. ساعات کاری ادارات، بانک‌ها و حتی حمل‌ونقل عمومی تغییر می‌کند و در ساعات نزدیک افطار، ترافیک بسیار سنگین و رانندگان عجول‌ترند؛ پس رزروها و پروازها را با حاشیه‌ی زمانی بیشتر برنامه‌ریزی کنید. در عوض، تجربه‌ی افطار و بازارهای شبانه‌ی رمضان یکی از زیباترین بخش‌های سفر به امارات است. پوشش مناسب‌تر در اماکن عمومی را هم رعایت کنید.
این مورد را فقط به یک دلیل در فهرست نگه داشته‌ایم: چون یکی از پرتکرارترین افسانه‌های اینترنتی است. ادعا میشود در میلان ایتالیا، اخم کردن در مکان عمومی جرم است و جریمه دارد. هیچ ماده‌ی قانونی در مقررات ایتالیا یا شهر میلان چنین چیزی نمی‌گوید و این داستان احتمالاً از یک شوخی رسانه‌ای قدیمی سرچشمه گرفته است. تنها جایی که «اجبار به لبخند» در ایتالیا به‌صورت جدی مطرح شده، پیشنهادها و مقررات نمادین در برخی شهرها درباره‌ی خوش‌رفتاری پرسنل گردشگری یا فضای بیمارستان‌ها بوده است؛ نه یک قانون کیفری برای شهروندان.
پس چرا این افسانه باورپذیر به نظر می‌رسد؟ چون میلان شهری شیک، رسمی و سریع است و فرهنگ ارتباطی ایتالیایی‌ها هم گرم و پرهیجان. ترکیب این دو تصویر، زمینه‌ی مناسبی برای ساختن یک شوخی بوده است.
راهنمای عملی: در میلان، لبخند رایگان است و استفاده از آن توصیه میشود! جدی‌تر از اخم، این موارد در ایتالیا قانون دارند: نشستن روی پله‌های بناهای تاریخی یا فواره‌ها در شهرهایی مثل رم، فلورانس و ونیز جریمه دارد؛ شنا در کانال‌های ونیز ممنوع است؛ ورود با لباس نامناسب به کلیساها (شانه و زانوی پوشیده) الزامی است؛ و خرید از دستفروشان غیرقانونی برای خریدار هم جریمه به همراه دارد. برای بازدید از «شام آخر» لئوناردو داوینچی در میلان، بلیط را هفته‌ها قبل رزرو کنید؛ ظرفیت آن بسیار محدود است.
دوریان، پادشاه میوه‌های جنوب شرق آسیا، همزمان محبوب‌ترین و منفورترین میوه‌ی این منطقه است. بوی تند و گوگردی آن — که برخی آن‌ها به ترکیبی از پیاز گندیده، پنیر کهنه و بنزین تشبیه کرده‌اند — در فضای بسته و تهویه‌شده‌ی مترو، اتوبوس، تاکسی، آسانسور هتل و ترمینال فرودگاه می‌تواند ساعت‌ها باقی بماند. به همین دلیل، ورود دوریان به سیستم حمل‌ونقل عمومی در سنگاپور، مالزی، اندونزی، تایلند، برونئی و حتی بخش‌هایی از هنگ‌کنگ ممنوع است و تابلوهای «No Durian» را در ورودی متروها و لابی هتل‌ها زیاد می‌بینید. در سنگاپور، بردن دوریان به مترو می‌تواند جریمه‌ی نقدی داشته باشد و بسیاری از هتل‌ها هم در صورت رعایت نکردن این مقرره، هزینه‌ی تمیزکاری جداگانه‌ای از مهمان می‌گیرند.
نکته‌ی ظریف: این ممنوعیت، قانون ملی نیست؛ مقرره‌ی شرکت حمل‌ونقل یا هتل است. خوردن و خرید دوریان در این کشورها کاملاً آزاد و حتی محبوب است؛ فقط جایش فضای بسته نیست.
راهنمای عملی: اگر عاشق دوریان هستید، آن را در غرفه‌های خیابانی یا فضاهای باز بخورید. برای بردن به هتل، دوریان‌های وکیوم‌شده یا فریزشده وجود دارد، اما باز هم قبلش از پذیرش هتل اجازه بگیرید. فصل اصلی دوریان معمولاً از اواسط سال تا پایان تابستان است و در این دوره‌ها قیمت‌ها پایین‌تر و کیفیت بهتر است. دوریان را با الکل مصرف نکنید؛ ترکیبی است که در طب سنتی منطقه هم توصیه نمی‌شود و می‌تواند حال شما را بد کند.
در سان فرانسیسکو، غذا دادن به کبوترها و سایر پرندگان و حیوانات وحشی در پیاده‌روها، خیابان‌ها و معابر عمومی، صراحتاً غیرقانونی است. این ممنوعیت در ماده‌ی ۴۸۶ مجموعه‌ی مقررات پلیس این شهر ثبت شده و پس از تصویب یک طرح شهروندی در سال ۲۰۰۶ به‌صورت جدی‌تری دنبال شد. متخلف ممکن است احضاریه و جریمه‌ی نقدی دریافت کند که در موارد شدید، به چند صد دلار می‌رسد و حتی امکان حبس کوتاه‌مدت هم در متن قانون پیش‌بینی شده است.
چرا؟ جمعیت کبوترها در سان فرانسیسکو با غذا دهی شهروندان و گردشگران، به‌شدت رشد کرده بود. پیامدهایش: آسیب به نما و سنگ‌های بناهای تاریخی به‌خاطر فضولات اسیدی، هزینه‌ی سنگین نظافت عمومی، خطر انتقال بیماری، و مزاحمت برای عابران در میادین پرتردد. جالب اینکه در همین شهر، زنده‌گیری، کشتن یا عقیم‌سازی کبوترها بدون مجوز رسمی از اداره‌ی بهداشت نیز ممنوع است؛ یعنی قانون‌گذار راه‌حل را در قطع زنجیره‌ی غذا دیده است، نه در حذف پرندگان.
راهنمای عملی: در میادین شلوغ، نان و تخمه در دست نگیرید و به کبوترها نزدیک نشوید؛ حتی اگر بچه‌ها اصرار کنند. اگر به حیات وحش علاقه دارید، از سازمان‌های حمایت از حیوانات مجوزدار حمایت مالی کنید یا به تورهای پرنده‌نگری رسمی در اطراف خلیج بپیوندید. همان منطق را در ونیز ایتالیا، بسیاری از شهرهای اروپایی و چند شهر آسیایی هم می‌بینید.
تورین، پایتخت منطقه‌ی پیمونت در شمال ایتالیا، در سال ۲۰۰۵ یکی از پیشگام‌ترین مقررات حقوق حیوانات در اروپا را تصویب کرد. بر اساس این مقرره‌ی شهرداری، صاحبان سگ موظف‌اند حداقل سه بار در روز حیوان خود را برای پیاده‌روی و رفع نیاز بیرون ببرند. تخلف از این مقرره می‌تواند جریمه‌ای تا حدود ۵۰۰ یورو به همراه داشته باشد. همان بسته‌ی مقرراتی، موارد دیگری را هم ممنوع کرد: بستن دائمی سگ با زنجیر، نگهداری حیوان در بالکن یا فضاهای بسیار کوچک، بریدن دم و گوش به دلایل زیبایی، و استفاده از قلاده‌های آزاردهنده. حتی شهرداری تشویق کرده بود که گربه‌ها و پرندگان خانگی هم محیط غنی‌شده‌ی کافی داشته باشند.
چرا؟ پایه‌ی استدلال، رفاه حیوان است. سگی که در آپارتمان حبس شده و پیاده‌روی روزانه ندارد، دچار اضطراب، افسردگی و مشکلات رفتاری میشود؛ و این مشکل، هم برای حیوان و هم برای همسایه‌ها هزینه دارد.
راهنمای عملی: اگر با سگ خود به ایتالیا سفر می‌کنید، قبل از هر چیز شرایط ورود را بررسی کنید: گذرنامه‌ی حیوان خانگی، واکسیناسیون هاری معتبر، ریزتراشه و گواهی سلامت دامپزشکی. در شهر، همیشه کیسه‌ی جمع‌آوری فضولات همراه داشته باشید و طناب سگ را در مناطق پرتردد کوتاه نگه دارید — این مقررات در همه‌ی شهرهای ایتالیا اجرا میشود و جریمه دارد. اگر قصد اقامت بلندمدت یا مهاجرت با حیوان خانگی دارید، مقررات شهر مقصد و هزینه‌های دامپزشکی را از قبل برآورد کنید؛ کارشناسان ویزاجت در این مسیر هم راهنمای شما هستند.
«پاگنده» یا «ساسکوچ»، موجودی افسانه‌ای و نیمه‌انسانی است که در داستان‌های بومیان آمریکای شمالی و فرهنگ عامه‌ی کانادا و آمریکا جایگاه ویژه‌ای دارد. شایعه‌ی معروف می‌گوید در بریتانیا کلمبیا، قانونی وجود دارد که کشتن یا آزار پاگنده را ممنوع می‌کند. بررسی‌های حقوقی نشان داده‌اند که چنین قانونی در مقررات استانی بریتانیا کلمبیا وجود ندارد و این ادعا، بیشتر یک شوخی و افسانه‌ی محلی است که رسانه‌ها آن را پرورش داده‌اند.
اما یک نمونه‌ی واقعی و ثبت‌شده وجود دارد: در شهرستان اسکامانیا در ایالت واشینگتن آمریکا، از سال ۱۹۶۹ مقرره‌ای تصویب شد که کشتن یا آزار «ساسکوچ» را جرم می‌دانست و در ابتدا مجازات‌های سنگینی (تا حدود ده هزار دلار جریمه و پنج سال حبس) برای آن تعیین شده بود. در سال ۱۹۸۴ این مقرره تعدیل شد و امروز به‌عنوان یک تخلف سبک‌تر، با جریمه‌ای تا حدود هزار دلار و امکان حبس کوتاه، همچنان در کتاب مقررات آن شهرستان باقی است. مسئولان محلی بارها گفته‌اند که انگیزه‌ی اصلی، جلب توجه گردشگران به منطقه و گفت‌وگو درباره‌ی حفاظت از حیات وحش بوده است؛ چون طبیعتاً موجودی که وجودش اثبات نشده، نیازی به حمایت قانونی ندارد.
راهنمای عملی: اگر به جنگل‌ها و پارک‌های ملی کانادا سفر می‌کنید، به‌جای پاگنده نگران خرس‌ها باشید! قوانین واقعی و سخت‌گیرانه‌ای برای فاصله‌گیری از حیات وحش، نگهداری مواد غذایی در کمپینگ و ممنوعیت غذا دادن به حیوانات وحشی وجود دارد و جریمه‌هایش بسیار جدی است. ضمن اینکه ورود به برخی مناطق حفاظت‌شده نیازمند مجوز است و شکار بدون پروانه‌ی معتبر، جرم سنگینی محسوب میشود.
در فهرست‌های قوانین عجیب آمریکا، همیشه یک ماده با این مضمون به شیکاگو نسبت داده میشود: «هیچ شخصی نباید در هر ساختمانی که در حال سوختن است یا در معرض آتش‌سوزی قرار دارد، چیزی بخورد یا بیاشامد.» جست‌وجوی دقیق در مجموعه‌ی مقررات این شهر، شماره‌ی ماده‌ی مشخصی برای آن نشان نمی‌دهد؛ پس بهتر است آن را در دسته‌ی «موارد ثبت‌شده اما تأییدناپذیر» قرار دهیم. اما منطق پشت آن کاملاً واقعی است و شیکاگو سخت‌گیرانه‌ترین مقررات آتش‌نشانی آمریکا را دارد؛ از جمله ماده‌ی ۱۵-۴-۸۸۰ که هرگونه ایجاد مانع در مسیر خروج یا فرار اضطراری را ممنوع می‌کند.
منطق پشت آن چیست؟ برخلاف ظاهر طنزآمیزش، هدف کاملاً جدی است: جلوگیری از حضور افراد غیرضروری در صحنه‌ی آتش‌سوزی، باز نگه داشتن مسیر آتش‌نشانان و مسیرهای خروج، ممانعت از غارت اموال در جریان تخلیه‌ی اضطراری، و حفظ نظم عمومی در شرایط بحرانی. در عمل، آتش‌نشان‌ها و پلیس شیکاگو به‌خاطر ساندویچ خوردن کسی را جریمه نمی‌کنند؛ اما اگر در منطقه‌ی تخلیه‌شده بمانید و مزاحم عملیات شوید، با استناد به مواد مرتبط با ممانعت از عملیات امدادی و مسدود کردن مسیر خروج، با شما برخورد میشود. جریمه‌های تخلفات شهری شیکاگو معمولاً از چند ده تا چند صد دلار است و در کنارش، هزینه‌های دادگاهی هم اضافه میشود.
راهنمای عملی: در هر شهر آمریکا، اگر آژیر شنیدید یا صحنه‌ی اضطراری دیدید، از منطقه دور شوید، جلوی دوربین‌های خبری و خودروهای امدادی نایستید و برای گرفتن عکس و ویدیو مزاحم نشوید. «ممانعت از عملیات امدادی» در بسیاری از ایالت‌ها عنوان مجرمانه دارد و جریمه‌اش هم نقدی است هم سابقه. در شیکاگو، قوانین مربوط به عبور از خیابان (jaywalking) و مصرف الکل در فضای عمومی را هم جدی بگیرید.
در ژوئیه‌ی ۲۰۱۳، چین اصلاحیه‌ای بر «قانون حفاظت از حقوق و منافع سالمندان» تصویب کرد که توجه جهانیان را جلب کرد. بر اساس آن، فرزندان بالغ موظف‌اند به‌طور مرتب به والدین سالخورده‌ی خود سر بزنند یا با آن‌ها تماس بگیرند و نیازهای عاطفی‌شان را نادیده نگیرند. قانون حتی کارفرمایان را مکلف کرد که برای کارمندانی که والدین سالمند دارند، فرصت بازدید خانوادگی فراهم کنند و مانع آن نشوند.
چرا؟ دلیلش کاملاً جدی و جمعیت‌شناختی است. چین با سرعت در حال پیر شدن است و صدها میلیون نفر در آستانه‌ی سالمندی قرار دارند. همزمان، مهاجرت گسترده‌ی جوانان از روستاها و شهرهای کوچک به کلان‌شهرها برای کار، میلیون‌ها سالمند را تنها گذاشته است. سنت دیرینه‌ی «فرزندپرستی» (xiào) هم در جامعه‌ی مدرن تضعیف شده بود. قانون‌گذار تلاش کرد با ابزار حقوقی، یک ارزش فرهنگی را احیا کند.
آیا ضمانت اجرا دارد؟ بله، اما از مسیر دادگاه‌های مدنی. والدین می‌توانند از فرزندانشان شکایت کنند و دادگاه، برنامه‌ی بازدید تعیین می‌کند. مشهورترین پرونده در سال ۲۰۱۳ در استان جیانگ‌سو اتفاق افتاد؛ زنی حدوداً هفتاد و هفت ساله از دخترش شکایت کرد و دادگاه او را ملزم کرد هر دو ماه یک‌بار به دیدار مادرش برود و هزینه‌های زندگی‌اش را بپردازد. هیچ جریمه‌ی ثابت یا حبسی در متن قانون تعیین نشده و بیشتر، ابزار حمایتی و فرهنگی است.
راهنمای عملی: اگر برای کار، تحصیل یا تجارت به چین سفر می‌کنید، دانستن این قانون به شما کمک می‌کند فرهنگ سازمانی و روابط خانوادگی چینی‌ها را بهتر درک کنید. ضمن اینکه برای سفر به چین، زمان‌بندی تعطیلات مهم مثل سال نو چینی و جشن پاییز را در نظر بگیرید؛ در این بازه‌ها بلیط و هتل بسیار گران و کمیاب میشود و سفرهای داخلی به‌شدت شلوغ‌اند.
احتمالاً این را شنیده‌اید: «در سوئیس بعد از ساعت ۱۰ شب نباید سیفون بکشید، وگرنه جریمه می‌شوید.» اجازه دهید همین‌جا تکلیفش را روشن کنیم؛ این ادعا یک افسانه است. هیچ قانون ملی یا مقرره‌ی شهری در سوئیس، استفاده از توالت در شب را ممنوع نکرده و هیچ پلیسی هم برای این موضوع احضاریه نمی‌نویسد.
اما ریشه‌ی واقعی دارد: سوئیس یکی از سخت‌گیرانه‌ترین نظام‌های «ساعات سکوت» (Ruhezeit) را در اروپا دارد. در بسیاری از قراردادها و مقررات اجاره‌ی مسکن، ساعات ۱۰ شب تا ۷ صبح و همچنین بعدازظهر یکشنبه‌ها و تعطیلات رسمی، زمان استراحت و سکوت است. در این ساعات، فعالیت‌های پرسروصدا ممنوع یا محدودند: ماشین لباسشویی و ظرفشویی، جاروبرقی، چمن‌زنی، دریل کاری، جابه‌جایی مبلمان، موسیقی بلند و مهمانی. در ساختمان‌های قدیمی‌تر با عایق صوتی ضعیف، بعضی صاحب‌خانه‌ها در گذشته قیدهایی درباره‌ی استفاده‌ی مکرر از حمام در شب هم در مقررات خانه می‌گنجاندند؛ و همین نکته‌ی کوچک، به یک افسانه‌ی جهانی تبدیل شد. نقض مکرر ساعات سکوت می‌تواند به شکایت همسایه، جریمه و در نهایت فسخ قرارداد اجاره منجر شود.
راهنمای عملی: اگر در سوئیس خانه اجاره کرده‌اید یا اقامت بلندمدت دارید، «Hausordnung» یا مقررات ساختمان را با دقت بخوانید و از همسایه‌ها درباره‌ی ساعات سکوت بپرسید. یکشنبه‌ها واقعاً روز آرامش است؛ حتی بسیاری از فروشگاه‌ها بسته‌اند و سروصدا در محله‌ها تحمل نمی‌شود. برای سفر کوتاه توریستی هم این فرهنگ را رعایت کنید: در قطارهای سوئیس با صدای بلند صحبت نکنید، تلفن را در واگن‌های ساکت جواب ندهید و زباله را در سطل‌های مخصوص بیندازید.
در چند کشور کارائیب، از جمله سنت لوسیا، ترینیداد و توباگو، باربادوس، جامائیکا، آنتیگوآ و باربودا، گرنادا، سنت وینسنت و گرنادین‌ها، و همچنین کشورهایی مثل گویان و حتی برخی کشورهای آفریقایی، پوشیدن لباس‌های استتار (کاموفلاژ) و طرح‌های نظامی برای افراد غیرنظامی ممنوع است. این ممنوعیت شامل پیراهن، شلوار، کلاه، کوله‌پشتی و حتی لباس کودک با طرح استتار میشود. تخلف می‌تواند به توقیف لباس، جریمه‌ی نقدی و در مواردی بازداشت کوتاه منجر شود. مسافران گزارش کرده‌اند که در بازرسی فرودگاه، لباس‌های استتار داخل چمدان آن‌ها ضبط شده است.
چرا؟ دو دلیل امنیتی و اجتماعی وجود دارد. اول، جلوگیری از جعل هویت نظامی یا پلیسی؛ در کشورهایی با جمعیت کم و نیروهای امنیتی شناخته‌شده، فردی با لباس استتار به‌سادگی می‌تواند خود را مقام رسمی جا بزند و از مردم پول یا امتیاز بگیرد. دوم، مقابله با جرایم سازمان‌یافته؛ در دهه‌های گذشته، گروه‌های تبهکار از لباس‌های نظامی برای ارعاب و انجام جرم استفاده می‌کردند.
راهنمای عملی: قبل از سفر به کارائیب، چمدان خود را با دقت بگردید؛ بسیاری از مسافران بدون توجه، یک تی‌شرت یا شلوارک استتار را با خود می‌برند و در فرودگاه غافلگیر می‌شوند. لباس‌های نخی روشن، خنثی و سبک انتخاب کنید که هم برای آب‌وهوای شرجی مناسب‌ترند و هم دردسر قانونی ندارند. همین منطق را در برخی کشورهای آفریقایی مثل زامبیا و نیجریه هم در نظر بگیرید.
در بریتانیا، یک قانون کاملاً واقعی و بسیار قدیمی وجود دارد که اغلب به‌عنوان عجیب‌ترین قانون این کشور معرفی میشود: بخش ۱۲ از «قانون مجوز ۱۸۷۲» (Licensing Act 1872) مستی در حالی که فرد مسئولیت یک کالسکه، اسب، گاو (cattle) یا موتور بخار را بر عهده دارد، در بزرگراه یا هر مکان عمومی، جرم‌انگاری می‌کند. مجازات آن جریمه‌ی نقدی است و در متن اصلی حتی امکان حبس کوتاه هم دیده شده بود. همین ماده، مستی در هنگام مدیریت یک اسلحه‌ی پر را هم جرم می‌داند.
چرا هنوز وجود دارد؟ بریتانیا یکی از معدود کشورهایی است که مجموعه‌ی قوانین قدیمی‌اش را به‌صورت گسترده پاک‌سازی نکرده است؛ یعنی مقررات قرن نوزدهمی تا زمانی که صراحتاً لغو نشوند، در کتاب قانون باقی می‌مانند. در عمل، این ماده امروز تقریباً هیچ‌گاه اعمال نمی‌شود، چون کسی با گاو مست به خیابان نمی‌آید! اما منطق قانون‌گذار کاملاً جدی بود: در دوره‌ی ویکتوریا، بیشتر بار و مسافر با اسب و کالسکه جابه‌جا می‌شد و یک فرد مست که کنترل حیوان یا کالسکه را در دست داشت، خطر عمومی محسوب می‌شد.
راهنمای عملی: نسخه‌ی امروزی و کاملاً جدی همین قانون، برای رانندگان است. در انگلستان، ولز و ایرلند شمالی، حداکثر الکل مجاز خون ۸۰ میلی‌گرم در ۱۰۰ میلی‌لیتر است و در اسکاتلند این سقف سخت‌گیرانه‌تر و ۵۰ میلی‌گرم است. «مستی در کنترل خودرو» حتی بدون رانندگی کردن هم جرم است؛ یعنی اگر پشت فرمان نشسته باشید و سوییچ در دستتان باشد، ممکن است متهم شوید. جریمه‌ها، لغو گواهینامه و سابقه‌ی کیفری، عواقب جدی این تخلف‌اند. اگر در بریتانیا خودرو اجاره کرده‌اید، رانندگی در سمت چپ، محدوده‌های LEZ (منطقه‌ی انتشار کم) لندن و عوارض‌های شهری را هم از قبل بررسی کنید.
در شهر نیویورک، بوق خودرو فقط برای هشدار خطر مجاز است. بوق زدن برای اعتراض به ترافیک، ابراز عجله در لحظه‌ی سبز شدن چراغ، سلام کردن به دوست، جشن گرفتن بعد از بازی، یا هر دلیل غیر اضطراری دیگر، تخلف است. افسران پلیس نیویورک (NYPD) می‌توانند احضاریه‌ای با جریمه‌ی حدود ۳۵۰ دلار صادر کنند. مبنای قانونی آن، مقررات مربوط به سیستم‌های هشداردهنده‌ی خودرو در قانون ایالتی نیویورک و مقررات ترافیکی شهر است. جالب اینکه نیویورک در اجرای این قانون از بسیاری از شهرهای دیگر آمریکا جدی‌تر است، چون آلودگی صوتی در منهتن، یک مشکل سلامت عمومی محسوب میشود.
چرا؟ نیویورک یکی از پرصدا‌ترین شهرهای جهان است و تحقیقات، آلودگی صوتی مزمن را با اختلال خواب، استرس، فشار خون و کاهش تمرکز مرتبط دانسته‌اند. یک بوق بلند در خیابان‌های باریک منهتن، چند برابر همان صدا در یک جاده‌ی باز، آزاردهنده است. ضمن اینکه بوق بی‌مورد، تنش را بین رانندگان بالا می‌برد و در شهری با این حجم ترافیک، گره‌ها را باز نمی‌کند.
راهنمای عملی: اگر در نیویورک خودرو اجاره کرده‌اید، بهترین توصیه این است: اجاره نکنید! متروی نیویورک با کارت‌های تماسی پرداخت، سریع‌ترین و ارزان‌ترین گزینه است و ترافیک منهتن، تجربه‌ای فرساینده. اگر مجبور به رانندگی هستید، به این‌ها توجه کنید: جریمه‌های پارکینگ در نیویورک بسیار سنگین و دوربین‌های کنترل سرعت و چراغ قرمز فراوان‌اند؛ در مناطق پرتردد، دوربین‌های عوارض ترافیک (congestion pricing) فعال شده‌اند؛ و عبور عابران از هر نقطه‌ی خیابان (jaywalking) هم تخلف است. صبر در ترافیک نیویورک، ارزان‌ترین گزینه‌ی شماست.
برای اینکه در یک نگاه ببینید کدام‌یک از قوانین عجیب جهان جدی و قابل اجراست و کدام فقط افسانه است، این جدول را مرور کنید. ارقام به‌صورت تقریبی و بر اساس مقررات اعلام‌شده‌اند و ممکن است با تغییر قوانین، به‌روز شوند.
| ردیف | کشور / شهر | موضوع قانون | وضعیت حقوقی | مجازات یا جریمه‌ی تقریبی |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | یونان (آکروپولیس و سایت‌های باستانی) | ممنوعیت کفش پاشنه‌بلند | مقرره‌ی رسمی سازمان باستان‌شناسی | ممانعت از ورود به محوطه |
| ۲ | آلمان (اتوبان) | توقف غیرضروری / تمام شدن بنزین | تخلف راهنمایی و رانندگی | جریمه‌ی نقدی + امتیاز منفی گواهینامه |
| ۳ | تایلند | بی‌احترامی به پول و نمادهای سلطنتی | جرم کیفری جدی | جریمه و حبس؛ در موارد لس‌ماژسته بسیار سنگین |
| ۴ | سنگاپور | واردات و فروش آدامس | قانون ملی (با استثناهای درمانی) | جریمه‌ی سنگین و حبس برای قاچاق؛ جریمه‌ی littering برای انداختن روی زمین |
| ۵ | بریتانیا (پارلمان) | مردن در کاخ وست‌مینستر | افسانه‌ی حقوقی | بدون مجازات |
| ۶ | ترکیه | سقف سنی خلبانان | مقررات ایمنی پرواز (هم‌راستا با ICAO) | لغو یا عدم تمدید گواهینامه‌ی خلبانی |
| ۷ | پرتغال (سواحل) | ادرار در فضای عمومی | مقرره‌ی شهرداری‌های ساحلی | جریمه‌ی نقدی؛ اجرا در دریا عملاً دشوار |
| ۸ | کانادا | سهمیه‌ی ۳۵ درصدی موسیقی کانادایی | قانون ملی رسانه (CRTC) | جریمه و تعلیق مجوز پخش ایستگاه |
| ۹ | اسپانیا (بارسلونا) | تف کردن و ادرار در خیابان | مقرره‌ی همزیستی شهری | جریمه از چند ده تا چند صد یورو؛ تخلفات سنگین‌تر تا چند هزار یورو |
| ۱۰ | دانمارک | چراغ روشن در تمام ساعات روز | قانون راهنمایی و رانندگی | جریمه‌ی نقدی |
| ۱۱ | امارات متحده‌ی عربی | خوردن و نوشیدن در انظار عمومی در رمضان | سنت حقوقی و نظم عمومی؛ رویکرد جدید نرم‌تر | تذکر، جریمه و در مواردی بازداشت |
| ۱۲ | ایتالیا (میلان) | جرم بودن اخم کردن | افسانه‌ی اینترنتی | بدون مجازات |
| ۱۳ | مالزی، اندونزی، برونئی، سنگاپور، تایلند | ورود دوریان به حمل‌ونقل عمومی و هتل | مقرره‌ی شرکت‌های حمل‌ونقل و هتل‌ها | جریمه‌ی شرکت، ممانعت از ورود، هزینه‌ی تمیزکاری |
| ۱۴ | آمریکا (سان فرانسیسکو) | غذا دادن به کبوتر و پرندگان | مقررات پلیس شهر، ماده‌ی ۴۸۶ | احضاریه و جریمه‌ی تا چند صد دلار |
| ۱۵ | ایتالیا (تورین) | سه پیاده‌روی روزانه‌ی سگ | مقرره‌ی رفاه حیوانات شهرداری (۲۰۰۵) | جریمه‌ی تا حدود ۵۰۰ یورو |
| ۱۶ | کانادا (بریتانیا کلمبیا) | حمایت قانونی از پاگنده | افسانه؛ نمونه‌ی واقعی در ایالت واشینگتن | در شهرستان اسکامانیا، جریمه‌ی تا حدود ۱۰۰۰ دلار و حبس کوتاه |
| ۱۷ | آمریکا (شیکاگو) | خوردن و آشامیدن در ساختمان در حال سوختن | گزارش‌شده اما بدون شماره‌ی ماده‌ی قابل تأیید | در صورت ممانعت از امداد، جریمه‌ی شهری |
| ۱۸ | چین | سر زدن اجباری فرزندان به والدین سالمند | قانون ملی (۲۰۱۳) | حکم دادگاه مدنی به بازدید دوره‌ای و پرداخت هزینه‌ها |
| ۱۹ | سوئیس | ساعت سکوت شبانه و ممنوعیت سروصدا | مقررات اجاره و ساختمان (نه قانون ملی درباره‌ی سیفون) | شکایت همسایه، جریمه و فسخ قرارداد اجاره |
| ۲۰ | سنت لوسیا، ترینیداد و توباگو و چند کشور دیگر | پوشیدن لباس استتار توسط غیرنظامیان | قانون ملی | توقیف لباس، جریمه و در مواردی بازداشت |
| ۲۱ | بریتانیا | مستی در کنترل گاو، اسب یا کالسکه | قانون مجوز ۱۸۷۲ (واقعی اما کم‌کاربرد) | جریمه‌ی نقدی |
| ۲۲ | آمریکا (نیویورک) | بوق زدن غیر اضطراری | مقررات ترافیکی ایالت و شهر | احضاریه‌ی حدود ۳۵۰ دلاری |
رعایت قوانین محلی، نیاز به حفظ کردن صدها ماده‌ی قانونی ندارد؛ کافی است یک روال ساده را به عادت تبدیل کنید. این چک‌لیست ده مرحله‌ای را قبل از هر سفر بین‌المللی مرور کنید تا هیچ‌کدام از قوانین عجیب جهان شما را غافلگیر نکند.
سه نکته‌ی طلایی در طول سفر: همیشه کپی گذرنامه و ویزا را جدا از اصل نگهداری کنید؛ شماره‌ی تماس سفارت ایران در کشور مقصد را در گوشی ذخیره داشته باشید؛ و در صورت توقف توسط پلیس، مؤدب، خونسرد و شفاف باشید و چیزی را امضا نکنید که متنش را متوجه نشده‌اید.
سنگاپور، سوئیس، ژاپن، امارات و دانمارک در صدر فهرست قوانین عجیب جهان قرار دارند؛ کشورهایی با مقررات دقیق و سخت‌گیرانه. در سنگاپور، قوانین مربوط به نظافت عمومی، آدامس، سیگار و ویپ جدی‌ترین‌ها هستند. در ژاپن، برخی داروها بدون مجوز ممنوع‌اند. در سوئیس، ساعات سکوت و تفکیک زباله مقررات دقیقی دارد و در دانمارک، چراغ روز اجباری است.
بله، تقریباً همیشه. اصل حقوقی این است که هر فرد حاضر در قلمرو یک کشور، تابع قوانین همان کشور است؛ گذرنامه و تابعیت شما، مصونیت ایجاد نمی‌کند. تنها گروه‌هایی که مصونیت دارند، دیپلمات‌ها و برخی مقام‌های رسمی‌اند که آن هم چارچوب‌های خاص خود را دارد.
اول خونسردی و ادب؛ بحث و تنش، وضعیت را بدتر می‌کند. دوم، توضیح دهید که گردشگر هستید و از قانون بی‌اطلاع بوده‌اید. سوم، در صورت صدور جریمه، رسید رسمی بگیرید و روش پرداخت را بپرسید؛ پرداخت جریمه‌ی ثبت‌نشده در خیابان، می‌تواند کلاهبرداری باشد. چهارم، اگر بازداشت شدید یا گذرنامه‌تان توقیف شد، فوراً درخواست تماس با سفارت یا کنسولگری ایران را مطرح کنید.
خیر؛ آنچه ممنوع است، واردات و فروش آدامس است، به‌جز انواع درمانی و دندانی که با نسخه و از داروخانه عرضه می‌شوند. جویدن آدامسی که قانونی به دست آورده‌اید جرم نیست، اما انداختن آن روی زمین، تخلفی است که جریمه‌ی نقدی قابل توجه و در مواردی خدمات عمومی اجباری دارد. توصیه‌ی ما: آدامس را در چمدان سفر به سنگاپور نگذارید.
می‌توانند اثر جدی بگذارند. برخی کشورها، پرداخت‌نشدن جریمه‌های رانندگی یا شهری را در سامانه‌های خود ثبت می‌کنند و هنگام درخواست ویزای بعدی، ممکن است با سؤال یا حتی رد درخواست روبه‌رو شوید. در اتحادیه‌ی اروپا، بسیاری از جریمه‌های رانندگی به‌صورت فرامرزی پیگیری می‌شوند و به کشور محل سکونت شما ارسال می‌گردند. همیشه جریمه را در مهلت تعیین‌شده پرداخت کنید و رسید را نگه دارید.
بله، اما به شکلی متفاوت. خطر اصلی این است که با باور کردن افسانه‌ها، از قوانین واقعی غافل شوید. مثلاً کسی که نگران «جریمه‌ی اخم در میلان» است، ممکن است «جریمه‌ی نشستن روی پله‌های بنای تاریخی» یا «خرید از دستفروش غیرقانونی» را جدی نگیرد. همیشه منبع رسمی را چک کنید و به فهرست‌های بدون منبع اعتماد نکنید.
بسیار جدی و در حال سخت‌گیرانه‌تر شدن. در ترکیه، امارات، اردن، مصر، مراکز تاریخی اروپا و بسیاری از پارک‌های ملی، پرواز پهپاد بدون مجوز رسمی ممنوع است و جریمه‌های سنگین و ضبط دستگاه به همراه دارد. عکاسی از تأسیسات نظامی، فرودگاه‌ها و ساختمان‌های دولتی در بسیاری از کشورها، حتی با موبایل، می‌تواند به بازجویی منجر شود.
سفر به کشورهای مختلف، فرصتی بی‌نظیر برای کشف فرهنگ‌ها، زبان‌ها و قواعد متفاوت زندگی است. بخشی از این قواعد، در قالب قانون نوشته شده‌اند و بخشی دیگر، در آداب و رسوم روزمره‌ی مردم. فهرست قوانین عجیب جهان، در نگاه اول خنده‌دار به نظر می‌رسد؛ اما پشت هر کدام، یک منطق واقعی وجود دارد: حفاظت از میراث فرهنگی، ایمنی جاده‌ها، بهداشت عمومی، رفاه حیوانات، احترام به باورهای مذهبی، یا حمایت از صنعت ملی. وقتی این منطق را بفهمیم، رعایت قانون دیگر بار و محدودیت نیست؛ بلکه نشانه‌ی یک مسافر حرفه‌ای و آگاه است.
سه نکته را با خودتان به سفر بعدی ببرید: پیش از سفر، ده دقیقه برای مطالعه‌ی قوانین محلی مقصد وقت بگذارید؛ در طول سفر، به مقررات ساده‌ی شهری مثل نظافت، سروصدا و احترام به فضاهای مذهبی پایبند باشید؛ و اگر شک کردید، بپرسید — از پذیرش هتل، راهنمای محلی یا سفارت. هزینه‌ی یک سؤال، همیشه کمتر از هزینه‌ی یک جریمه است.
نکته‌ی حرفه‌ای ویزاجت: در سفر به هر کشور، نه‌تنها به قوانین رسمی بلکه به آداب و رسوم محلی نیز احترام بگذارید. کارشناسان ویزاجت آماده‌اند تا در تمامی مراحل سفر، از بررسی شرایط و اخذ ویزا تا رزرو هتل و بلیط، بیمه‌ی مسافرتی و راهنمایی‌های کنسولی، در کنار شما باشند و سفری امن، قانونی و خاطره‌انگیز را برایتان رقم بزنند.
همین حالا با ما تماس بگیرید یا فرم درخواست خود را در وب‌سایت پر کنید تا بهترین و به‌صرفه‌ترین پیشنهاد سفر را دریافت نمایید. آینده‌ی سفر شما از اینجا آغاز میشود!
چمدونت رو ببندی ویزات حاظره
